Stolpersteine voor Joodse slachtoffers in Sappemeer
AlgemeenSAPPEMEER - In april worden er Stolpersteine, struikelstenen, kleine herdenkingsstenen, in Sappemeer gelegd. Het gaat om twintig namen van in de Tweede Wereldoorlog vermoorde Joodse inwoners op acht adressen.
De Stichting Herdenkingsstenen Midden-Groningen wil graag meer gegevens hebben over deze mensen. ,,Natuurlijk weten we dat er niet veel mensen zijn die nog een herinnering hebben aan deze oorlogstijd, maar ze zijn er nog wel’’, aldus stichtingsvoorzitter Koos van der Span. Het gaat om twintig personen.
Izaäk de Beer en zijn vrouw Bertha Sara de Beer-Hess woonden aan de Kees de Haanstraat 39 (voorheen Stationsstraat 79) en Sam Simons, zijn vrouw Martha Simons en hun dochter Geeltje woonden aan de Kees de Haanstraat 23 (voorheen Stationsstraat 89). Salomon Mozes en zijn vrouw Schannette Mozes-de Vries woonden, samen met hun dochter en haar man aan de Luthersekerkstraat 86 (voorheen huisnummer 43). Jonas Simons, zijn vrouw Sara Simons-Valk en hun zoontje Philippus woonden aan de Luthersekerkstraat 82 (voorheen huisnummer 41). ,,Het zou kunnen dat Jonas Simons destijds een melkboer was. Philippus was pas 6 jaar toen hij werd vermoord.’’
György Szamek en zijn zus Veronika (roepnaam Vera) Szamek woonden aan de Noorderstraat 374 (voorheen Zuiderstraat 167). ,,Misschien hebben ze ook nog wel een tijdje gewoond in het witte huis naast de Museumwerf Wolthuis. György was chemicus, Vera maakte dameskleding.’’ David van Delft, zijn vrouw Bertha en hun dochtertje Bettje woonden aan de Noorderstraat 320 (voorheen Zuiderstraat 178). ,,Bettje was een baby van 10 maanden toen ze samen werden vermoord in Auschwitz.’’ Philippus Valk, zijn vrouw Fokkien Valk-Mozes en hun beide kinderen Jacob en Bertha woonden aan de Middenstraat 107 (voorheen huisnummer 38). ,,Jacob en Bertha werden respectievelijk 20 en 18 jaar.’’ De laatste persoon was Hartog Herman van der Hak. Hij woonde aan de Noorderstraat 289 (voorheen huisnummer 165).
Afgelopen zomer werden in Hellum door kinderburgemeester Lieke Kruijer en burgemeester Hoogendoorn twaalf Stolpersteine gelegd aan de Hoofdweg 122 en 124, samen met de kinderen van de huidige bewoners. De stenen werden gelegd ter nagedachtenis aan de twee Joodse families Bollegraaf - in totaal twaalf personen - die daar woonden en tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vergast. De stichting roept mensen die (nog) iets weten over deze familie op zich te melden. Dat kan telefonisch bij Koos van der Span (06-51163677), per mail via info@shmg.nl of per brief aan SHMG, Johan de Wittlaan 19, 9601 AT Hoogezand.
Er bestaat binnen de gemeente Midden-Groningen een digitale verhalenkaart met daarop de namen van de mensen waarvoor de Stolpersteine zijn gelegd, enkele gegevens en de plaatsen waar de Stolpersteine liggen. Hiermee wordt bereikt dat deze slachtoffers niet vergeten worden. Die verhalenkaart is te vinden op www.shmg.nl.
