Gaskraan definitief dicht: tijd voor een ‘Nij Begun’

KOLHAM – Blijdschap, maar ook emoties. Vrijdagmiddag werd met een symbolische handtekening van staatssecretaris Hans Vijlbrief de sluiting van het Groninger gasveld definitief een feit. 

Dat gebeurde in een stampvolle koepeltent in Kolham, in een grote loods op de plek waar het 65 jaar geleden begon. ,,Dit is een bijzondere plek en was 65 jaar geleden de dag die de Nederlandse geschiedenis zou veranderen. Nederland was rijk en het Groninger gas was de motor van de Nederlandse welvaartstaat. Nederland werd een welvarend land’’, aldus Vijlbrief in zijn toespraak. Maar het gas had, zo bleek jaren later, ook een schaduwzijde. De staatsecretaris: ,,De schaduwzijde werd na decennia zichtbaar. De belangen van de Groningers werden structureel genegeerd. Maar vandaag dooft de vlam. Op de plek waar het begon, eindigt het nu. En nu begint een nieuwe periode, maar er moet nog veel hersteld worden.’’ 

Dat klonk ook door in andere toespraken van voorzitter Jan Wigboldus van het Groninger Gasberaad, gedeputeerde Susan Top en dichter Myron Hamming. Burgemeester Adriaan Hoogendoorn in zijn openingswoord: ,,In het bijzonder heet ik al die Groningers welkom die zich jarenlang hebben ingezet voor sluiting van het Groningenveld. Op de plek waar wij nu staan werd op 29 mei 1959 op de grond van boer Boon een unieke vondst gedaan. De NAM, meer op zoek naar olie dan naar gas, ontdekte bij een proefboring een gasveld. Bij elke volgende boring zag men dat het veld groter en groter was en uiteindelijk bleek het Groningenveld lange tijd het grootste gasveld onder land, wereldwijd. Dat gasveld heeft grote gevolgen gehad voor Nederland. Miljarden vloeiden in de staatskas en werden besteed aan infrastructuur en ons zorgstelsel.’’ 

Maar het gejubel verstomde langzaam maar zeker steeds meer. ,,De keerzijde was echter groot. De inwoners die op de gasbel woonden ervoeren weinig profijt en steeds meer de nadelen. Al in de jaren tachtig werd door inwoners gesproken over aardbevingen en verzakkingen. Lange tijd werden deze geluiden als onzin weggezet. Pas in het begin van deze eeuw werd het iets meer serieus genomen. De aardbevingen namen toe in aantal en in sterkte. Het grote keerpunt was de zware beving op 16 augustus 2012 in Huizinge. Deze beving met een magnitude van 3,6 zorgde ervoor dat duidelijk werd dat de veiligheid van onze inwoners in het geding kwam’’, aldus de burgemeester. 

Vele jaren en vele regelingen en organisaties verder kondigde minister Wiebes in 2018 aan dat de gaswinning zou worden afgebouwd en uiterlijk in 2030 volledig zou zijn gestopt. Hoogendoorn: ,,Maar van de afbouw kwam weinig terecht. De echte ommekeer is gekomen na de presentatie van het rapport ‘Groningers boven Gas’ door de parlementaire enquêtecommissie vorig jaar en de daarop volgende parlementaire behandeling van de kabinetsreactie Nij Begun. Nu in 2024 is het dan zover en stopt de gaswinning uit het Groningenveld. Vandaag is een bijzonder moment. Want de wet die de gaswinning definitief stopt, wordt nu symbolisch ondertekend. En gaan we nu de tijd tegemoet waarin eindelijk de Groningers écht boven gas gaan. Tijd voor een Nij Begun.’’