19 struikelstenen onthuld in Foxham en Martenshoek

HOOGEZAND – Burgemeester Adriaan Hoogendoorn van Midden-Groningen en kinderen van groep 7 en 8 van basisscholen in Hoogezand hebben vrijdagmiddag negentien struikelstenen onthuld in Foxham en Martenshoek. 

De negentien stenen, de zogenaamde Stolpersteine, zijn gelegd ter nagedachtenis aan de Joodse inwoners en families die in Foxham en Martenshoek woonden en tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en uiteindelijk zijn vermoord in Auschwitz, Gross-Rosen en Midden-Europa. Voor de onthulling was er een herdenkingsbijeenkomst in het Nationaal Bus Museum in Hoogezand. Daar gaf de voorzitter van Stichting Herdenkingsstenen Midden-Groningen, Koos van der Span, uitleg over de stichting en de legging van de struikelstenen. 

Het gaat om het gezin van Philippus Levie en zijn vrouw en hun kinderen Maurits en Mozes. Zij woonden in één van de toenmalige ‘Krimpen van Foxham’. Dat gold ook voor het gezin van Julius Levie en zijn vrouw Henderina Levie-Hoogstraat met de kinderen Mozes en Salomon als ook het gezin van Abraham van Delft en Bloeme Bollegraaf en hun zeven kinderen. Verder was er het gezin van Zadok Levie en Rebekka Vegt, dat ook aan één van de Krimpen woonde, slager en veehandelaar en hun kinderen Mozes en Izak. Aan de Sluiskade 34 woonden destijds zeeman Juda Cohen en zijn vrouw Saartje Slager.

Eigen verhaal
De onthulling vond plaats in Foxham bij de tien stenen die liggen bij Foxham 15 ter hoogte van IJzerhandel Jager. Daarnaast liggen er in Foxham nog vier stenen bij Foxham 59 en vier stenen bij Woldweg 26. In Martenshoek ligt er een steen bij de Sluiskade 34. Burgemeester Adriaan Hoogendoorn: ,,Elke struikelsteen heeft zijn eigen verhaal. Het verhaal van een man, een vrouw, een jongen, een meisje. Dit is alweer de vierde Stolpersteine legging in onze gemeente. Maar elke keer ben ik opnieuw geschokt als ik de verhalen van deze mensen lees of hoor. De verhalen van de bijna 200 inwoners van onze gemeente die de Holocaust niet hebben overleefd. Vier volledige families uit Foxham zijn in 1942 weggevoerd en vermoord. Binnen onze gemeente heeft maar twaalf procent van de Joodse inwoners de verschrikkingen van de Holocaust overleefd. Daarom is het plaatsen van struikelstenen in onze gemeente door de Stichting Herdenkingsstenen Midden-Groningen zo belangrijk. Want in een tijd waarin de oorlog soms heel dichtbij komt, is het ook voor de huidige generatie juist zo belangrijk om te beseffen waar onverdraagzaamheid en haat toe kunnen leiden.’’

Op dit moment liggen er al 93 struikelstenen in de gemeente Midden-Groningen: in Scharmer, Woudbloem, Froombosch, Muntendam, Noord- en Zuidbroek, Foxhol, Hellum en Sappemeer. De Stichting Herdenkingsstenen Midden-Groningen (SHMG) heeft als doel om Joodse slachtoffers van het naziregime die zijn vermoord bij hun laatste woning in de gemeente te herdenken. De Stolpersteine zijn een project van kunstenaar Gunter Demnig. Het monument, met stenen van beton, is over heel Europa verspreid voor de slachtoffers van het naziregime. Op de kop van 10 bij 10 centimeter zit een messing plaatje waarin de naam, geboortedatum, deportatiedatum, plaats en datum van het overlijden zijn gestanst.