Laatste Stolpersteine zijn gelegd voor vermoorde Joodse inwoners

HOOGEZAND – In Hoogezand zijn vrijdagmiddag de laatste Stolpersteine - de zogenaamde struikelstenen - onthuld op een zevental plekken waar in de Tweede Wereldoorlog Joden door de Duitse bezetter uit hun huis werden gehaald en kort daarna in concentratiekampen werden vermoord. 

De onthulling van de stenen vond plaats ter nagedachtenis van 26 weggevoerde en vermoorde Joodse inwoners van Hoogezand. Voorafgaand aan de onthulling was er een druk bezochte bijeenkomst in het Nationaal Bus Museum in Hoogezand. Onder de klanken van vioolmuziek konden de bezoekers luisteren naar toespraken en pakkende liederen door Groninger troubadour Jan Henk de Groot en Koos van der Span gaf opnieuw uitleg over het waarom van de herdenkingsstenen, zodat deze mensen niet vergeten worden en hun namen voor de plek waar ze werden weggevoerd behouden blijven. Rob Vleesblok, bestuurslid van de Nederlands-Israëlische Gemeente in Groningen, hield een toespraak over het leven van de Joden in Groningen vlak voor en in de Tweede Wereldoorlog en dat deed ook Geert Volders, directeur van de Synagoge in de Folkingestraat in Groningen. De songs van Jan Henk de Groot kwamen ook duidelijk binnen bij de aanwezigen. Een trieste inhoud over het algemeen, maar soms waren er ook lichtpuntjes, zoals ‘In ‘Hoeske aan de Kromme Diek’. ,,’T mag een wonder wezen. In dat hoeske hebben de twee bewoners, de twee helden, onderduikers gehuisvest en daarmee werden uiteindelijk zestien mensen gered.’’ 

Jan Helmers vertelde over de door Hoogezand en Sappemeer trekkende goederentreinen, volgestouwd met weg te voeren Joden, niet wetend waarheen en wat er uiteindelijk met hen zou gebeuren. ,,Zo woonden opa en oma langs het spoor in Sappemeer en die hebben vaak briefjes opgeraapt die door de mensen in de treinen naar buiten werden gegooid, vaak met aangrijpende teksten erop. Op de tentoonstelling in het Huis van Cultuur en Bestuur is een aantal van die briefjes tentoongesteld. De ouderen die het meemaakten en de tweede en soms ook derde generatie: ,,We hebben allemaal wel wat met de oorlog’’, aldus Helmers. Burgemeester Erica van Lente ging daar in haar slotwoord op in en benadrukte dat ook nu de vrede zelfs dichtbij in Europa ver te zoeken is en onschuldige mensen de dood vinden. ,,Het is soms heel moeilijk elkaar te zien zoals we zijn’’, aldus de burgemeester, die zei grote bewondering en waardering te hebben voor wat Koos van der Span en zijn stichting hebben gedaan.

De Stichting Herdenkingsstenen Midden-Groningen heeft de afgelopen jaren onder leiding van Koos van der Span in harmonieuze samenwerking met het gemeentebestuur en ambtenaren - en mede dankzij inspanningen van betrokken inwoners - de Stolpersteine in Hoogezand-Sappemeer en andere omliggende dorpen kunnen leggen. Bovendien zijn de afgelopen vijf jaar 1750 exemplaren van het boek Anne Frank in het kort uitgedeeld aan de leerlingen van groep 7 en 8 van de basisscholen in de gemeente, de meeste daarvan vergezeld met een gastles over de Holocaust.