Archief Midden-Groningen ontvangt uniek oorlogsdocument

HOOGEZAND - De familie Antonides heeft afgelopen vrijdag een uniek oorlogsdocument geschonken aan archivaris Teade Smedes van de gemeente Midden-Groningen. Dit unieke document werd ontdekt door Goff Miedema tijdens zijn zoektocht naar informatie over verzetsvrouw Jantje Woldendorp. 

Kort na een oproep via lokale kranten kwamen zeer waardevolle reacties binnen die een goed beeld gaven van Jantje Woldendorp. Over Jantje, haar activiteiten en haar contacten in het verzet zal Miedema later publiceren. Het oorlogsdocument kwam op tafel toen hij een bezoek bracht aan Sake Antonides in Assen, de zoon van Jantje Woldendorp. In 1945 trouwde Jantje met Hielke Antonides. Ze hadden elkaar tijdens de oorlog leren kennen en Jantje werd als koerierster ingezet voor het verspreiden van het verzetsblaadje ‘Doorgeven’. 

In de periode 1943-1945 bracht Hielke Antonides samen met zijn broer Berend 105 verzetsblaadjes uit. Dit deden ze op verzoek van verzetsman Jacob Bruggema uit Veendam, die al vroeg tijdens de Tweede Wereldoorlog was begonnen met het verspreiden van waarschuwingen en aanwijzingen. Zo verscheen vanaf 1943 een wekelijks overzicht met adviezen, waarschuwingen en met nieuws uit binnen- en buitenland. Er was een periode dat het blaadje een oplage telde van 6000 stuks, bestemd voor alle delen van Groningen en een deel van Drenthe. Direct na de oorlog heeft Hielke Antonides alle door hen uitgegeven overzichten gebundeld in een map met een harde kaft. Die map, met 105 originele illegale verzetsblaadjes, mocht vanuit Assen mee naar Hoogezand en Goff Miedema kreeg toestemming om de unieke en kwetsbare blaadjes te laten scannen bij het gemeentelijk archief. Ook daar waren ze erg onder de indruk van het unieke boekwerk uit 1945. 

De archivaris zou het origineel heel graag in de collectie willen hebben van het gemeentelijk archief en willen gebruiken in de tentoonstelling over 80 jaar bevrijding, waaraan nu hard wordt gewerkt. Toen Sake Antonides dat bericht ontving heeft hij nagedacht over of hij zijn kostbare bezit wel wilde gaan schenken aan het archief. Zijn besluit was na enige tijd positief, mede omdat Miedema van alle scans een boek met de titel ‘Doorgeven’ had gemaakt. In het 224 pagina’s tellende boek geeft Goff tevens veel informatie over het ontstaan van het verzetsblaadje, over de verspreiding ervan en over hen die erbij betrokken waren. Het verzetsblaadje ‘Doorgeven’ werd op het laatst uitgebracht als ‘Trouw-bulletin’ en werd wekelijks getypt en gestencild aan de Poeltjelaan 11 in Zuidbroek. 

Het boek ‘Doorgeven’ is te bestellen via gofmie@gmail.com.